Năm 1917, khi nhân loại đang trải qua một trong những giai đoạn đen tối nhất của lịch sử hiện đại, một biến cố tôn giáo xảy ra tại vùng quê Fatima thuộc Bồ Đào Nha. Ba trẻ mục đồng — Lucia dos Santos, Francisco Marto và Jacinta Marto — đã thuật lại rằng các em được chứng kiến những lần hiện ra của Đức Mẹ Maria, cùng với những thông điệp kêu gọi nhân loại cầu nguyện, sám hối và cải thiện đời sống.
Sự kiện Fatima diễn ra trong bối cảnh Thế Chiến Thứ Nhất (1914–1918), khi châu Âu bị tàn phá bởi chiến tranh quy mô chưa từng có. Hàng triệu người đã thiệt mạng, các đế quốc lớn sụp đổ, và thế giới bước vào một thời kỳ biến động chính trị, xã hội và tinh thần sâu sắc.
Ba trẻ được cho là những nhân chứng của sự kiện này đều xuất thân từ những gia đình nông dân đơn sơ. Lucia, người lớn tuổi nhất trong ba em, về sau trở thành người ghi chép lại các trải nghiệm và thông điệp liên quan đến Fatima. Hai em Francisco và Jacinta, sau này được Giáo hội Công giáo tuyên thánh, đã trở thành những nhân vật quan trọng trong lịch sử tôn giáo của thế kỷ 20.
Theo lời kể của các em, từ ngày 13 tháng 5 năm 1917 đến ngày 13 tháng 10 năm 1917, Đức Mẹ đã hiện ra sáu lần tại khu vực Cova da Iria, gần làng Fatima. Nội dung các thông điệp tập trung vào việc cầu nguyện, sự hoán cải tâm linh, lòng sùng kính Đức Mẹ và lời kêu gọi hòa bình cho thế giới.
Một sự kiện đặc biệt xảy ra vào ngày 13 tháng 10 năm 1917, thường được gọi là "Phép lạ Mặt Trời" (Miracle of the Sun). Theo lời tường thuật của nhiều nhân chứng hiện diện tại địa phương, họ đã quan sát một hiện tượng bất thường liên quan đến mặt trời sau khi ba trẻ tuyên bố rằng Đức Mẹ sẽ thực hiện một dấu hiệu để mọi người tin nhận.
Theo các tài liệu lịch sử và lời thuật của nhiều nhân chứng, vào ngày 13 tháng 10 năm 1917, hàng chục ngàn người đã tập trung tại Cova da Iria, Fatima, để chứng kiến dấu hiệu mà ba trẻ mục đồng cho biết Đức Mẹ đã hứa trước đó.
Sau một cơn mưa lớn, nhiều nhân chứng thuật lại rằng bầu trời trở nên quang đãng và họ có thể nhìn thấy mặt trời một cách khác thường. Một số người mô tả mặt trời như đang quay tròn, phát ra nhiều màu sắc, chiếu sáng xuống cảnh vật và con người chung quanh. Có người còn thuật lại rằng mặt trời dường như tiến gần về phía Trái Đất, khiến đám đông hoảng sợ.
Hiện tượng này được biết đến rộng rãi với tên gọi **"Phép lạ Mặt Trời" (Miracle of the Sun)**. Trong truyền thống Công giáo, đây được xem là dấu hiệu xác nhận các biến cố Fatima. Các nhà nghiên cứu lịch sử và khoa học cũng đã đưa ra nhiều cách giải thích khác nhau, nhưng chưa có một sự đồng thuận chung về toàn bộ hiện tượng được các nhân chứng mô tả.
Từ một sự kiện địa phương, Fatima dần trở thành một hiện tượng tôn giáo có ảnh hưởng toàn cầu. Trong hơn một thế kỷ qua, Fatima đã được nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau: thần học, lịch sử, triết học, xã hội học và văn hóa. Đặc biệt, Ba Bí Mật Fatima đã trở thành một trong những chủ đề tôn giáo được bàn luận nhiều nhất trong thế kỷ 20 và 21.